آموزش مدرس و ارتباط آن با هوش های چندگانه

آموزش مدرس و ارتباط آن با هوش های چندگانه

5٫0 rating based on 1,234 ratings
هوش چندگانه و آموزش مدرس

نقش آموزش مدرس در هوش های چند گانه

آموزش مدرس، موضوعی کلیدی و حساس است که نمیتوان نسبت به آن، بی توجه بود. چرا که اگر آموزش مدرس، به درستی و همه جانبه صورت بپذیرد، شاهد تغییرات بزرگ و اساسی در سطح کلان جامعه خواهیم بود.

دلیل توجه به آموزش مدرس، به این دلیل است که امروزه همه از اهمیت آموزش و پرورش در موفقیت و رضایت فردی و کامیابی اجتماعی، آگاهند. عوامل مختلفی در موفقیت آموزش و پرورش تاثیرگذارند، اما بی شک، محوری ترین نقش، متعلق به معلم و مدرس می باشد.

  ما در این مقاله ی جذاب و کاربردی، قصد داریم به معرفی یکی از جنبه های روانشناختی آموزش مدرس، که توجه بسیاری از روانشناسان، معلمان و متخصصان علوم تربیتی را به خود جلب کرده؛ یعنی هوش های چندگانه، بپردازیم.

با ما تا انتهای این مقاله ی جذاب، همراه باشید.

تعریف هوش
تعریف هوش

نگاه سنتی به هوش :

احتمالا زمانی که حرف از هوش به میان می آید، ذهن بسیاری از ما، به IQ یا بهره ی هوشی متمایل میشود.

در گذشته تصور میشد هوش، قابل تعریف و اندازه گیری است و آزمون های متعددی برای سنجش آن، ساخته شد. تحقیقات زیادی هم، روی این دیدگاه صورت گرفت، از جمله، تاثیرات آن بر آموزش و موفقیت افراد. در طول زمان، این نظریه ها، فراز و نشیب بسیاری داشته اند.

عده ای به ابعاد مختلف هوش توجه کردند و انواعی برای آن، قائل شدند.

برخی، بخشی از هوش را ارثی و بدون تغییر می دانستند و برخی، قسمتی از آن را، اکتسابی و حاصل محیط، می پنداشتند.

همانطور که می دانیم، دیدگاه مدرس هر درس یا هر پایه، نسبت به هوش، تاثیر بسزایی در روش تدریس و برخوردش با دانش آموزان دارد. از اینرو، تامل و آگاهی از این مسئله، در آموزش مدرس، حائز اهمیت است.

هوش های چندگانه

نظریه ی هوش های چندگانه، توسط هاوارد گاردنر پی ریزی شد. او نشان داد که تعاریف سنتی هوش، به اندازه ی کافی، توانایی های مختلف انسان را در بر نمی گیرد.

او هشت نوع هوش را به قرار زیر تشریح کرد:

🔹 هوش زبانی

🔹 هوش منطقی-ریاضی

🔹 هوش فضایی-دیداری

🔹 هوش جنبشی-حركتی

🔹 هوش موسیقایی

🔹 هوش میان فردی

🔹 هوش درون فردی

🔹 هوش طبیعت گرایی

هوش 8 گانه گاردنر
هوش 8 گانه گاردنر

گاردنر اشاره میکند که همه ی افراد، از همه ی هوش ها، برخوردارند اما در سطوح مختلفی، آنها را بروز می دهند.

بنابراین میتوان گفت هر شخصی، دارای ساختار شناختی منحصر به فرد خود است.

از نظر گاردنر، دانش آموزی که خیلی سریع و آسان، جدول ضرب را می آموزد، لزوماً، باهوش تر از دانش آموزی که در حال تلاش برای یادگیری آن است، نیست.

ممکن است دانش آموز دوم، در انواع دیگر هوش، از اولی، بهتر باشد.

بنابر این ممکن است موضوعات مختلف آموزشی را با رویکرد های دیگر را، خیلی بهتر از دانش آموز اول، یاد بگیرد.

این نظریه اظهار می کند، مدارس بجای تاکید بر برنامه درسی یکسان و یکنواخت، می بایست بر آموزش فرد محور، متناسب با حال و هوای هر دانش آموز تاکید داشته باشند.

این هوش ها، لزوماً، به همین تعداد منحصر نمیشوند، چنانکه بعدها هوش معنوی، هوش اخلاقی و هوش وجود شناسی به آنها اضافه شد.

هوش هشت گانه گاردنر
هوش هشت گانه گاردنر

معرفی انواع هشت گانه ی هوش گاردنر :

«هر چیزی را که ارزش آموزش دارد، می‌توان به بیش از یک روش ارائه کرد. برای تنوع در روش ارائه، هوش‌های چندگانه ابزار مؤثری است.» (گاردنر)

از آنجا که مدرس، بطور مستقیم با دانش آموزان در ارتباط است، لازم است شناخت کافی از انواع هوش ها داشته باشد و تدریس خود را با رویکردهای مختلف ارائه کند تا دانش آموزان با هوش های متنوع، یادگیری بهتری را تجربه کنند.

همچنین یک مدرس حرفه ای، با شناسایی هوش های غالب در هر دانش آموز به یادگیری بهتر و حل مشکلات او کمک میکند.

از اینرو در آموزش مدرس حرفه ای، باید این هوش ها، تبیین شده و راهکار های عملی برای استفاده از آنها ارائه شود، هدفی که ما در این مقاله دنبال میکنیم.

🔹 هوش جنبشی – حرکتی :

هوش جنبشی - حرکتی
هوش جنیشی – حرکتی

این هوش، با حركت و انجام فعالیت های عملی سر و كار دارد . این هوش، یعنی توانایی كنترل ماهرانه ی بدن و استفاده از اشیاء .

كسانی كه در این هوش قوی هستند، درك خوبی از حس تعادل و هماهنگی دست وچشم دارند.

در این طبقه معمولا افراد در فعالیت های فیزیكی همچون ورزش ، رقص و… مهارت پیدا می كنند و اغلب فعالیت هایی را ترجیح می دهند كه توأم با حركات جسمی و فیزیكی باشد.

آنان احتمالاً به بازیگری و ایفای نقش، علاقه ی خاصی خواهند داشت.

افرادی كه در این هوش قوی هستند، معمولاْ از طریق فعالیت های جسمی ، در قیاس با فعالیت های خواندن و گوش دادن و… بهتر یاد می گیرند.

آنان، امور مختلف را از طریق فعالیت های بدن، بخاطر می آورند و علاقه ای به یاد آوری آن مطالب، از طریق لغات و اصطلاحات (حافظه ی كلامی ) و تصاویر ( حافظه ی دیداری ) ندارند.

🔹 هوش بین فردی:

هوش بین فردی
هوش بین فردی

این هوش، شامل تعامل با سایر افراد می شود. افرادی كه در این طبقه قرار می گیرند، معمولاً افرادی برون گرا می باشند.

هوش بین فردی یعنی توانایی ارتباط برقرار كردن با دیگران و فهم آنها.

كسانی كه در این هوش قوی می باشند، سعی می كنند مسائل را از نقطه نظر دیگران نظاره كنند تا دریابند آنان چگونه می اندیشند و احساس می كنند.

این گونه افراد، از طریق فعالیت كردن با دیگران، مطالب و موضوعات مختلف را بهتر و سریع تر یاد می گیرند و اغلب، از بحث و گفتگو لذت می برند.

🔹 هوش کلامی – زبانی:

هوش کلامی - زبانی
هوش کلامی – زبانی

این نوع هوش، اشاره به توانایی استفاده از كلمات و زبان دارد . هوش كلامی – زبانی، با مسائلی از قبیل فعالیت با لغات و اصطلاحات ، صحبت كردن و نوشتن سرو كار دارد .

 افرادی كه در این هوش قوی هستند، مهارت های شنیداری تكامل یافته ای دارند و معمولاْ سخنوران برجسته ای هستند.

بطور نمونه این افراد، در مهارت خواندن ، نوشتن ، داستان گوئی و به خاطر سپردن لغات و اصطلاحات عملكرد خوبی دارند.

آنان از طریق خواندن، نوشتن، یادداشت برداری، گوش كردن به سخنرانی ها و بحث و گفتگو، مطالب را بهتر و سریع تر می آموزند.

همچنین اینگونه افراد، براحتی سایر زبان ها را نیز می توانند یاد بگیرند و دارای حافظه ی كلامی نسبتاْ خوبی می باشند.

🔹 هوش منطقی – ریاضی:

هوش منطقی - ریاضی
هوش منطقی – ریاضی

هوش منطقی – ریاضی، یعنی توانایی استفاده از استدلال، منطق و اعداد. طبق تئوری گاردنر، افرادی كه در این هوش قوی هستند، به طور طبیعی، در ریاضیات، شطرنج، برنامه ریزی كامپیرتر و سایر فعالیت های منطقی و عددی بهتر از سایرین عمل می كنند.

🔹 هوش درون فردی:

هوش درون فردی
هوش درون فردی

این هوش یعنی توانایی درك خود و آگاه بودن از حالات درونی خود. در واقع این هوش با فعالیت های درون گرایانه و خود بازتابی سر وكار دارد.

آنهایی كه در این هوش قوی هستند، نوعاْ  افرادی درون گرا می باشند و ترجیح می دهند كه به تنهایی به فعالیت بپردازند.

آنها اغلب خود آگاهی بالایی دارند و برای فهم احساسات، عواطف، اهداف و انگیزه های خود، قابلیت بالایی دارند. این گونه افراد، اغلب علاقه ی زیادی به مطالعات و جستوجوهای تفكر محور، همچون فلسفه دارند. زمانی كه به این افراد اجازه داده شود تا روی موضوع خود، تمركز داشته باشند، آن مطلب را بهتر می آموزند.

🔹 هوش فضایی:

هوش فضایی
هوش فضایی

این هوش با قضاوت فضایی سرو كار دارد . افرادی كه در این هوش قوی می باشند، نوعاً به لحاظ ذهنی در تصور كردن و دستكاری موضوعات مختلف، عملكرد بالایی دارند . آنان حافظه ی دیداری بسیار مطلوبی دارند.

🔹 هوش موسیقیایی:

هوش موسیقیایی
هوش موسیقیایی

هوش موسیقیایی یعنی توانایی درك و تولید موسیقی. این هوش با آهنگ، موسیقی و گوش دادن به آن سر وكار دارد. آنهایی كه دارای سطح بالایی از هوش موسیقیایی می باشند، حساسیت زیادی به اصوات، ریتم ها، نت ها و موسیقی از خود نشان می دهند.

آنها به طور معمول قادر به آواز خواندن، نواختن ابزار آلات موسیقی و ساخت موسیقی می باشند.

از آنجا كه مؤلفه های شنیداری بسیار قوی در ارتباط با این هوش وجود دارد، آنهایی كه در این هوش قوی می باشند می توانند از طریق سخنرانی، مطالب و موضوعات مختلف را بهتر یاد بگیرند.

بعلاوه آنها اغلب از آهنگ ها و ریتم ها برای یادگیری و به یادسپاری استفاده می كنند و با نواختن موسیقی هم می توانند به این هدف مهم نائل آیند.

🔹 هوش طبیعت گرایی:

هوش طبیعت گرایی
هوش طبیعت گرایی

این هوش با طبیعت و ارتباط دادن اطلاعات به محیط طبیعی یك شخص سر و كار دارد. این هوش، هشتمین هوشی است كه از طرف گاردنر در سال 1996 مطرح گردید. گفته می شود افرادی كه در این هوش قوی هستند، حساسیت بالایی به طبیعت و محیطی كه در آن هستند، دارند.

توانایی رشد و پرورش گونه های مختلف جانوری و گیاهی، آرامش داشتن در مراقبت و اهلی كردن حیوانات از ویژگی های این افراد می باشد.

همچنین آنها ممكن است قادر به تشخیص تغییرات آب و هوا و سایر عملكردهای مشابه در محیط پیرامون خود باشند.

علاوه بر این، آنان در طبقه بندی گونه های مختلف زیست محیطی، مهارت بالایی دارند.

افرادی كه در این هوش قوی می باشند، زمانی كه موضوع یا مطلب شامل جمع آوری اطلاعات و تجزیه و تحلیل از طبیعت و دارای ارتباطی نزدیك با اموری كه در طبیعت مهم و برجسته هستند باشد، بهتر آن مطالب را یاد می گیرند.

فواید استفاده از هوش های چندگانه:

مزیت هایی که در ادامه می آیند، باعث شده توجه به هوش های چندگانه در آموزش مدرس تا این حد مهم باشد.

✅ یادگیری از طریق هوش های چندگانه، لذّت بخش تر است.

✅ یادگیری از طریق هوش های چندگانه، شادتر است.

شاگرد و معلّم درفرایند یادگیری – یاددهی هوش های چندگانه، خسته نمی شوند.

✅ کیفیت آموزشی از طریق یادگیری به وسیله ی هوش های چندگانه، بیشتر است.

✅ پایداری یادگیری و توانایی ترکیب آموخته ها دراین روش، بیشتر است.

شاگردان امکان یادگیری ابعاد مختلف هوش خود را دارند.

معلّمان امکان ارائه ی بهترین روش تدریس را دارند.

✅ رضایتمندی آموزشی شاگردان، دراین روش، بالاتر است.

✅ شاگردان و معلّمان ابتدایی در این روش یادگیری، فعال ترند.

✅ فراگیری و فرادهی در این روش، دوطرفه است.

 

خواندن این مقاله جذاب و تکمیلی، بشدت پیشنهاد می شود:

آموزش مدرس و راهکارهایی برای بکارگیری هوش های چندگانه در تدریس

محمدرضا توکلی
محمدرضا توکلی وب‌سایت

یک نظر

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *